XX Mendea

 

XX Mendea

Siglo XX

XX. mendean, Euskal Herriko herrialde gehienetan sagardo produkzioa ia ezerezera jaisten da, arrazoi bat edo besterengatik, eta Gipuzkoa da ohitura eta edari honi eutsi dion bakarra, besteak beste herrialdeak duen kokapenagatik eta Gipuzkoako Foru Aldundiak egindako lanagatik. Foru Aldundiak Zentro eta eskola ezberdinak sortu zituen eta sagarraren laborantza egokiari buruz zenbait lan argitaratu, oinarrian probintziako sagastiak jasaten ari ziren utzikeriari aurre egiteko. 1930. urtetik Espainiako Gerra Zibilera arte Foru Aldundiak diruz lagundu zuen sagastiak jartzea.

Gerra Zibilak etenaldia suposatu zuen sagastien laborantzan eta sagardogintzan ere, eta gerra ostean, 1939an berriz ere sagardoa egiten hasi ziren baserrietako dolare gutxi batzuetan, miseria latzaren pean. Gudak gosetea du berarekin, eta sagardogile zaharrek dioten moduan, gosearekin ez da edateko gogorik izaten. Hurrengo hamarkadetan ere gainbeherak jarraitu egin zuen, sagardogintzak ez baitzuen etekinik ematen, eta 50. eta 60. hamarkadetan ere dolare asko bertan behera geratu ziren, sagardo munduko jendeak negozioa aldatu baitzuen. Bestalde, industrializazioarekin jendeak baserrietako lanak utzi eta tailerretan lan egiteari ekin zion, eta bigarren mailako lanak, sagastiak zaintzea eta sagardoa egitea, ia guztiz ahaztu ziren. Gipuzkoa izan zen, asko kostata, baina sagardogintza eta sagardo kontsumoa mantendu zuena.

Hurrengo urteetan Gipuzkoako sagardogileek berak, ESI taldea bezalako taldeek eta Foru Aldundiak egindako lanari esker, sagardo produkzioak gora egin du berriz ere, eta baita sagardoaren kontsumoak ere. ESI taldea lagun talde bat izan zen, Euskal Herriko sagastien egoerak kezkatuta berreskuratzeko lan egin zuena.